มอก.107-2566 คืออะไร?
หากคุณเป็น วิศวกร นักออกแบบ ผู้รับเหมา และผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดซื้อวัสดุก่อสร้าง การเลือกใช้ท่อเหล็กที่ได้มาตรฐานตามข้อกำหนดไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของคุณภาพผลิตภัณฑ์เท่านั้น แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของโครงสร้าง อายุการใช้งาน และการปฏิบัติตามข้อกำหนดของโครงการอีกด้วย
หนึ่งในมาตรฐานสำคัญที่มีผลบังคับใช้ในปัจจุบันคือ มอก. 107-2566 (ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป) ซึ่งกำหนดโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) มาตรฐานฉบับนี้ได้กำหนดข้อกำหนดด้านคุณภาพและเกณฑ์การทดสอบสำหรับท่อเหล็กคาร์บอนที่ใช้ในงานโครงสร้างทั่วไป เพื่อให้มั่นใจได้ถึงคุณภาพที่สม่ำเสมอ ความปลอดภัย และความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์
มอก.107-2566 ครอบคลุมท่อเหล็กประเภทใด?
มาตรฐานนี้ครอบคลุมท่อเหล็กกล้าคาร์บอนที่ใช้ในงานโครงสร้าง ได้แก่
- ท่อเหล็กกลม (Round Steel Tube)
- ท่อเหล็กสี่เหลี่ยมจัตุรัส (Square Tube)
- ท่อเหล็กสี่เหลี่ยมผืนผ้า (Rectangular Tube)
โดยเหมาะสำหรับงาน เช่น
- อาคารสำนักงาน
- โรงงานอุตสาหกรรม
- โครงสร้างหลังคา
- งานโครงสร้างเหล็ก
- งานสถาปัตยกรรม
- โครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ
อย่างไรก็ตาม มาตรฐานนี้ไม่ครอบคลุมถึงท่อเหล็กกล้าที่อยู่ภายใต้มาตรฐานเฉพาะอื่น ๆ เช่น ท่อเหล็กสำหรับส่งน้ำ หรือท่อเหล็กที่ใช้ในงานรับแรงดัน
ทำไม มอก.107-2566 จึงสำคัญกับโครงการก่อสร้าง?
การเลือกใช้ท่อเหล็กที่ผ่านการรับรองตามมาตรฐาน มอก. 107-2566 ช่วยสร้างความมั่นใจให้กับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายในโครงการ ทั้งในด้านคุณภาพผลิตภัณฑ์ ความมั่นคงแข็งแรงของโครงสร้าง และความปลอดภัย ประโยชน์สำคัญที่ได้รับมีดังนี้:
- คุณสมบัติของวัสดุเป็นไปตามข้อกำหนดที่ระบุไว้
- ขนาดและค่าความคลาดเคลื่อนของขนาดมีความแม่นยำ
- สามารถตรวจสอบย้อนกลับข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ดียิ่งขึ้น
- ลดความเสี่ยงจากการใช้วัสดุที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน
- ยกระดับคุณภาพและความน่าเชื่อถือของโครงการ
สำหรับโครงการก่อสร้างจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการของภาครัฐ โครงการพัฒนาขนาดใหญ่ และโครงการที่มีที่ปรึกษาวิศวกรรมควบคุมดูแล การใช้วัสดุที่ได้มาตรฐานถือเป็นข้อกำหนดสำคัญในขั้นตอนการจัดซื้อ การตรวจสอบ และการส่งมอบงานโครงการในท้ายที่สุด
มอก.107-2566 ต่างจาก มอก.107-2561 อย่างไร?
มอก. 107-2566 เป็นมาตรฐานฉบับปรับปรุงที่นำมาใช้แทนที่ มอก. 107-2561 และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2567
การปรับปรุงมาตรฐานในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงมาตรฐานให้มีความทันสมัย และสอดคล้องกับแนวปฏิบัติในอุตสาหกรรมปัจจุบัน การใช้งานจริง รวมถึงมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากลมากยิ่งขึ้น
รู้หรือไม่?
ท่อเหล็กที่ระบุเพียงว่าเป็น "ท่อสำหรับงานโครงสร้าง" (structural tube) นั้น ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. 107-2566 เสมอไป
ก่อนการจัดซื้อหรือระบุรายละเอียดของท่อเหล็ก ควรตรวจสอบข้อมูลดังต่อไปนี้:
- ผลิตภัณฑ์ได้รับใบอนุญาต มอก. ที่ยังไม่หมดอายุ
- มีการแสดงเครื่องหมายรับรองมาตรฐาน มอก. บนตัวผลิตภัณฑ์หรือในเอกสารประกอบ
- สามารถระบุตัวผู้ผลิตได้อย่างชัดเจน และสามารถตรวจสอบย้อนกลับข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ครบถ้วน
แล้วสิ่งที่ผู้รับเหมาควรตรวจสอบอะไรบ้างก่อนสั่งซื้อท่อเหล็ก ?
ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อท่อเหล็ก ผู้รับเหมาควรพิจารณาตรวจสอบข้อมูลอย่างน้อย 5 เรื่อง ดังต่อไปนี้:
- ผลิตภัณฑ์เป็นไปตามมาตรฐาน มอก. 107-2566
- ผู้ผลิตมีใบอนุญาตที่ยังไม่หมดอายุซึ่งออกโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
- ขนาดท่อ ความหนาของผนัง และมิติอื่นๆ เป็นไปตามข้อกำหนดของโครงการ
- สามารถตรวจสอบข้อมูลผู้ผลิตและแหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์ได้
- มีการจัดเตรียมเอกสารรับรองที่เกี่ยวข้องมาพร้อมกับการส่งมอบสินค้า
การตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ก่อนดำเนินการจัดซื้อจะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดความล่าช้าในการก่อสร้าง ปัญหาด้านคุณภาพ และความจำเป็นในการเปลี่ยนวัสดุที่ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานในภายหลัง
มาตรฐานอย่างเดียวเพียงพอหรือไม่?
แม้ว่าการผ่าน มอก.107-2566 จะเป็นสิ่งสำคัญ แต่ในปัจจุบันหลายโครงการเริ่มให้ความสำคัญกับเรื่อง สิ่งแวดล้อม ควบคู่ไปด้วย
โดยเฉพาะโครงการที่เกี่ยวข้องกับ
- Green Building
- ESG
- Green Procurement
- อาคารภาครัฐ
- งานที่ต้องการวัสดุรักษ์โลก
จึงเริ่มมีการพิจารณาคุณสมบัติด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม เช่น ฉลากเขียว (Green Label) สำหรับวัสดุก่อสร้าง
สรุป
มอก. 107-2566 เป็นมาตรฐานสำคัญสำหรับท่อเหล็กคาร์บอนที่ใช้ในงานโครงสร้างทั่วไป ซึ่งช่วยรับรองคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่สม่ำเสมอ ยกระดับความปลอดภัย และสร้างความเชื่อมั่นในด้านคุณภาพและความน่าเชื่อถือของโครงการก่อสร้างโดยรวม
สำหรับวิศวกร ผู้รับเหมา และเจ้าของโครงการ การเลือกใช้ท่อเหล็กที่ได้มาตรฐาน มอก. 107-2566 และจัดหาโดยผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ ถือเป็นขั้นตอนพื้นฐานสำคัญในการสร้างผลงานก่อสร้างที่มีคุณภาพสูง พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงของโครงการในระยะยาว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q : มอก.107-2566 ใช้กับท่อเหล็กประเภทไหน?
A : ใช้กับท่อเหล็กกล้าคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป ทั้งท่อกลม ท่อสี่เหลี่ยมจัตุรัส และท่อสี่เหลี่ยมผืนผ้า
Q : มอก.107-2566 มีผลใช้เมื่อใด?
A : มีผลใช้ตั้งแต่วันที่ 2 พฤศจิกายน 2567 เป็นต้นไป โดยยกเลิก มอก.107-2561
Q : งานภาครัฐจำเป็นต้องใช้ท่อ มอก. หรือไม่?
A : ข้อกำหนดขึ้นอยู่กับ TOR และรายละเอียดของแต่ละโครงการ แต่โดยทั่วไป โครงการภาครัฐและโครงการขนาดใหญ่ มักกำหนดให้วัสดุก่อสร้างต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง และสามารถตรวจสอบเอกสารรับรองได้
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) — มอก.107-2566 ท่อเหล็กกล้าคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป
- ระบบมาตรฐานอุตสาหกรรม e-License สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
- ราชกิจจานุเบกษาและข้อมูลมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับ มอก.107-2566 ผ่านฐานข้อมูลของ สมอ.
หมายเหตุ
- บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลด้านมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป โดยอ้างอิงข้อมูลจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) และแหล่งข้อมูลภาครัฐที่เกี่ยวข้อง
- ข้อกำหนดการเลือกใช้วัสดุในแต่ละโครงการอาจแตกต่างกันตาม TOR ข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ หรือผู้ออกแบบ ควรตรวจสอบรายละเอียดของโครงการทุกครั้งก่อนเลือกใช้วัสดุ
- ข้อมูลอ้างอิงในบทความนี้ตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลทางการ ณ เดือนกรกฎาคม 2569 และอาจมีการปรับปรุงในอนาคต


