บทความ

Green Procurement คืออะไร? ทำไมโครงการภาครัฐและโครงการขนาดใหญ่จึงให้ความสำคัญ
ปัจจุบัน หลายองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนเริ่มให้ความสำคัญกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainability) มากขึ้น ส่งผลให้คำว่า Green Procurement หรือ การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว กลายเป็นแนวทางที่ได้รับความสนใจในหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะงานก่อสร้างและโครงการขนาดใหญ่

สำหรับวิศวกร ผู้รับเหมา และฝ่ายจัดซื้อ การเข้าใจแนวคิดนี้จะช่วยให้สามารถวางแผนเลือกใช้วัสดุได้สอดคล้องกับแนวทางของโครงการ และเตรียมความพร้อมสำหรับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องในอนาคต

Green Procurement คืออะไร?
กรมควบคุมมลพิษให้ความหมายของ Green Procurement ว่า เป็นแนวทางการจัดซื้อจัดจ้างที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมควบคู่กับคุณภาพ ราคา และความเหมาะสมในการใช้งาน
กล่าวคือ นอกจากเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและคุ้มค่าแล้ว ยังพิจารณาว่าผลิตภัณฑ์นั้นส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าทางเลือกอื่นในประเภทเดียวกันหรือไม่
แนวคิดนี้ช่วยส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนในระยะยา
 

ทำไม Green Procurement จึงมีความสำคัญมากขึ้น?
ปัจจุบัน หลายหน่วยงานได้นำแนวคิดด้านสิ่งแวดล้อมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อสนับสนุนการใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน สำหรับผู้รับเหมาและผู้ผลิตวัสดุก่อสร้าง การติดตามแนวโน้มนี้จึงมีความสำคัญ เพราะช่วยให้เข้าใจทิศทางของตลาด และสามารถเตรียมข้อมูลหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสมเมื่อโครงการมีข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม

Green Procurement กับ Green Label เหมือนกันหรือไม่?
คำตอบคือ ไม่เหมือนกัน
Green Procurement คือ แนวทางการจัดซื้อจัดจ้าง
ส่วน Green Label (ฉลากเขียว) คือ เครื่องหมายรับรองผลิตภัณฑ์ ที่ผ่านเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมตามประเภทของผลิตภัณฑ์ ซึ่งบริหารโครงการโดย สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI)
ดังนั้น Green Label จึงเป็นหนึ่งในข้อมูลที่สามารถใช้ประกอบการพิจารณาเลือกผลิตภัณฑ์ตามแนวทาง Green Procurement ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียวจะพิจารณาเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มี Green Label เท่านั้น

Green Procurement เกี่ยวข้องกับงานก่อสร้างอย่างไร?
ในโครงการก่อสร้าง วัสดุที่เลือกใช้เป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของโครงการ
ตัวอย่างข้อมูลที่อาจใช้ประกอบการพิจารณา ได้แก่

• ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองด้านสิ่งแวดล้อม
• ข้อมูลมาตรฐานและคุณภาพของผลิตภัณฑ์
• ความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับ
• ข้อมูลด้านการผลิตหรือการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของผู้ผลิต

ทั้งนี้ ข้อกำหนดของแต่ละโครงการอาจแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของโครงการและนโยบายของเจ้าของงาน

Expert Note :
หากคุณเป็นผู้รับเหมาหรือวิศวกร ควรศึกษารายละเอียดของ TOR หรือข้อกำหนดโครงการทุกครั้ง เพราะเงื่อนไขด้านวัสดุและการรับรองอาจแตกต่างกันในแต่ละโครงการ

ผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างควรเตรียมตัวอย่างไร?
แนวโน้มของอุตสาหกรรมกำลังให้ความสำคัญกับข้อมูลที่โปร่งใสและตรวจสอบได้มากขึ้น

ผู้ผลิตที่สามารถแสดงข้อมูลด้านมาตรฐาน การรับรอง และการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างชัดเจน จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าและผู้ใช้งาน รวมถึงสนับสนุนการตัดสินใจของผู้ออกแบบและฝ่ายจัดซื้อ

สรุป
Green Procurement คือแนวทางการจัดซื้อจัดจ้างที่ให้ความสำคัญทั้งด้านคุณภาพ ความคุ้มค่า และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน

แม้ข้อกำหนดของแต่ละโครงการจะมีรายละเอียดแตกต่างกัน แต่การติดตามข้อมูลด้านมาตรฐานและการรับรองต่าง ๆ จะช่วยให้วิศวกร ผู้รับเหมา และผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างเตรียมความพร้อมสำหรับโครงการยุคใหม่ได้ดียิ่งขึ้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q : Green Procurement คืออะไร?
A  : คือแนวทางการจัดซื้อจัดจ้างที่คำนึงถึงคุณภาพ ราคา ความเหมาะสมในการใช้งาน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน

Q : Green Procurement ใช้เฉพาะโครงการภาครัฐหรือไม่?
A  : ไม่ใช่ ปัจจุบันทั้งภาครัฐและภาคเอกชนหลายแห่งนำแนวคิดนี้ไปประยุกต์ใช้ตามนโยบายด้านความยั่งยืนขององค์กร

Q : Green Label เกี่ยวข้องกับ Green Procurement อย่างไร?
A  : Green Label เป็นเครื่องหมายรับรองด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ ซึ่งอาจใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาเลือกผลิตภัณฑ์ตามแนวทาง Green Procurement

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• กรมควบคุมมลพิษ (Pollution Control Department: PCD)
  โครงการจัดซื้อจัดจ้างสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green Procurement) และข้อมูลเกี่ยวกับการส่งเสริมการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียวของภาครัฐ
• สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (Thailand Environment Institute: TEI)
  โครงการฉลากเขียว (Green Label Thailand) หลักเกณฑ์การรับรองผลิตภัณฑ์ และข้อมูลการสนับสนุนการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
• คู่มือฉลากเขียว (Green Label Guidebook)
  มูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ซึ่งอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างนโยบาย Green Procurement, Green Label และแผนปฏิบัติการด้านการจัดซื้อจัดจ้างสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2568–2570

หมายเหตุ

• บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับ Green Procurement (การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว) และ Green Label (ฉลากเขียว) ในบริบทของอุตสาหกรรมก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง โดยเรียบเรียงจากข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐและองค์กรที่เกี่ยวข้อง
• เนื้อหามีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นแก่ผู้อ่าน ไม่ใช่เอกสารอ้างอิงทางกฎหมาย หรือข้อกำหนดในการจัดซื้อจัดจ้างของแต่ละโครงการ
• ข้อกำหนด หลักเกณฑ์ และบัญชีรายชื่อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม อาจมีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• ข้อมูลอ้างอิง ณ เดือนกรกฎาคม 2569 ผู้ใช้งานควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ของหน่วยงานเจ้าของข้อมูลก่อนนำไปใช้อ้างอิงในการออกแบบ การจัดซื้อจัดจ้าง หรือการเข้าร่วมโครงการต่าง ๆ